checklist

Meer rendement: checklist voor beleggen in aandelen

Als je besloten hebt zelf aandelen te willen kopen in plaats van een index volgen, dan zul je voor jezelf een checklist moeten maken. De checklist bepaalt of een bedrijf in aanmerking komt voor jou om een aandeel er van te kopen.

Elementen van de checklist

Hieronder staan elementen van de checklist. Deze mag je zelf ook uitbreiden met je eigen checkpunten.

Snap je het bedrijf?

De eerste vraag is simpel: snap je wat het bedrijf doet? Indien nee, direct schrappen van je lijst en nooit aandelen kopen van een bedrijf wat je niet snapt. In de AEX zit het bedrijf Prosus. Wat doet het? Ik heb zelf geen idee, dus ik koop het niet.

Is er vraag naar de producten en diensten van het bedrijf nu en in de toekomst?

Een bedrijf met producten en diensten die nu en in de toekomst gewild zijn beperkt het risico en heeft een grotere kans op grotere toekomstige winsten. In de AEX zit het bedrijf Unibail-Rodamco-Westfield. Zij verhuren kantoren en winkel vastgoed. Door de coronacrisis zal de vraag naar kantoren en winkels structureel lager zijn. Daardoor komen de winsten van Unibail-Rodamco-Westfield zwaar onder druk of zullen ze stevige verliezen lijden en in het slechtste geval failliet gaan. Dus niet kopen.

Denk hierbij ook aan de grote megatrends in de wereld. Als een bedrijf inspeelt op zo’n trend is de kans op overleven een bedrijf en goede resultaten beter.

Is het product of dienst makkelijk te vervangen door iets anders?

Een goed product of dienst wat makkelijk te vervangen is door iets anders gaat een belemmering worden om voor een bedrijf om uit te breiden of een hogere prijst te vragen. Voorbeeld hiervan is Shell. Shell pompt olie en gas op en verkoopt dat. Echter als de prijs van olie te hoog wordt, dan komen er allemaal vervangingsproducten op de markt: schaliegas, windmolens, zonnepanelen. Hierdoor kan Shell in de toekomst niet verwachten dat de prijzen gaan stijgen. De winst van Shell zal de komende jaren beperkt blijven. Dus niet kopen.

Heeft het product of dienst een slotgracht?

Is een product of dienst goed beschermd door patenten, is het moeilijk na te maken, is het merk uniek? Of is het gemakkelijk om een product of dienst te kopiëren? Voorbeelden van bedrijven met een grote slotgracht zijn ASML (product is uniek, technisch hoogstaand en extreem moeilijk na te maken), Coca Cola (zeer sterk merk) en Apple (product en dienst gekoppeld in een netwerk, met echte fans).

Zijn de financiën van het bedrijf gezond?

Een bedrijf zonder gezonde financiële basis gaat failliet. Dan ben je als belegger al je geld kwijt. Waar moet je op letten bij financiële gezondheid van een bedrijf?

Gezonde financiën: cashflow

Komt er genoeg geld binnen? Komt er meer binnen dan er uit gaat? Kortom is er een positieve cashflow? Veel startende en groeiende bedrijven hebben een negatieve cashflow. Dit kan nodig zijn om marktaandeel op te bouwen en het product volwassen te maken. Toch zitten daar grote risico’s aan met kans op faillissement. Een voorbeeld hiervan is laadpalenfabrikant Alfen.

Gezonde financiën: weinig schulden

De meeste bedrijven hebben schulden gemaakt om te kunnen investeren. Een schuld van 30% van het kapitaal is normaal. Op het moment dat de schuld te hoog wordt, dan bestaat de kans dat een bedrijf daardoor in de problemen komt en zijn schulden niet meer kan opbrengen. Dit is weer risico op faillissement en daarbij gaat al je belegde geld verloren. Het bedrijf Altice Europe is zo’n bedrijf met heel veel schulden.

Gezonde financiën: dividend uitkeren

Bedrijven met gezonde financiën keren dividend uit. Let wel op: sommige bedrijven keren meer uit dan er geld binnenkomt. Dat heet de dividend val. Bedrijven die zwaar groeien keren nog geen dividend uit. Als het geld wat verdiend wordt terug geïnvesteerd wordt, dan is het prima. Als het dividend niet meer wordt uitgekeerd omdat het verwacht wordt dat het slechter gaat, dan is het oppassen. Voorbeeld in de AEX is ABN-Amro. Dat is gestopt met dividend uitkeren omdat de verwachting is dat ze door de Corona crisis nogal wat stroppen te verwerken krijgen.

De bedrijfsleiding

Hoe is de bedrijfsleiding? Is men er voor het bedrijf en de klanten? Prima. Is men er voor de bedrijfsleiding zelf, of voor ‘de aandeelhouders’ dan is het oppassen. Topmensen van bedrijven die te veel in de media komen is oppassen. Hetzelfde geldt voor fusies en overnames. Oppassen. Een bedrijf met heel veel nadruk op ‘shareholders value’ is niet bezig met zijn product of dienst en de klanten. Dat gaat meestal mis. Voorbeeld van een bedrijf met slechte leiding is Philips: Frans van Houten, man met gebakken lucht, die inhoudelijk het niet weet (zie ook Praatjes vullen geen gaatjes en bonus voor incompentie). Lees meer hierover in het boek ‘From good to great’: bedrijven met leiders die zichzelf op de achtergrond zetten ten behoeve van het bedrijf doen het vaak structureel veel beter dan bedrijven met een leider op de voorgrond. Een goede bedrijfsleiding wil niet zeggen dat er geen fouten worden gemaakt of dat er foute investeringen komen. Ook de beste bedrijfsleiding maakt fouten. Echter: zij zullen er van leren en fouten eerder erkennen en dan stoppen met activiteiten die niet lukken. Maar omdat ze meer durven zullen ze ook vaker succes hebben!

Specifieke risico’s

Zijn er specifieke risico’s bekend? Dit kan zijn risico’s binnen het bedrijf (fusies, overnames, gerommel in de boekhouding), en buiten het bedrijf (geopolitiek, rechtszaken die lopen of dreigen te gaan lopen). Voorbeelden hiervan zijn de claims over het product RoundUp wat het bedrijf Bayer veel geld kost, en bijvoorbeeld Shell die in Nigeria nog steeds zaken heeft lopen omtrent olievervuiling.

Samenvatting checklist

Alle checkpoints:

  • Snap je het bedrijf?
  • Is er vraag naar de producten en diensten van het bedrijf nu en in de toekomst?
  • Is het product of dienst makkelijk te vervangen door iets anders?
  • Zijn de financiën van een bedrijf gezond? Cashflow, weinig schuld, dividend uitkeren?
  • Is de bedrijfsleiding goed bezig?

Toepassen van de checklist

Zoals je al hebt kunnen lezen, zul je door het toepassen van de checklist veel bedrijven schrappen om in te beleggen. Dit is helemaal niet erg. Bij twijfel niet investeren. Dit kan wel eens betekenen dat je iets mist. Maar zal je ook behoeden voor mis-investeringen die tegen vallen en nog erger: aandelen kopen van een bedrijf wat failliet gaat, zodat je alles kwijt bent. Lees in het boek ‘De rijkste man van Babylon’ nog een keer het hoofdstuk over de gelduitlener. Die heeft nog een kist vol met aandenkens aan geld dat hij heeft uitgeleend en nooit heeft terug gezien. Lees over Caveat emptor (koopman, wees op je hoede). Of kijk bijvoorbeeld eens naar het programma ‘Dragon’s den’. In dit programma proberen startende en doorgroeiende ondernemers geld los te praten bij investeerders. Let maar eens op hoe zij ook een dergelijke checklist hebben. Vaak geleerd door fouten uit het verleden.

Een goede andere bron van checklist en uitleg daarover is het boek ‘Verdubbel je geld in 5 jaar’.

De koers van een aandeel?

He, zul je denken, waarom staat de koers van een aandeel niet in de checklist. Dat klopt. De checklist is een voorselectie van bedrijven die mogelijk interessant zijn om aandelen van te kopen, en welke je zeker niet wilt.

Gebruik van screener

Op basis van de criteria die je voor jezelf hebt opgesteld kun je een aandelen screener ook beter toepassen. Voorbeeld van een aandelenscreener is Yahoo Finance. Daar kun je op basis van criteria een lijst aandelen genereren die voor jou interessant zouden zijn om verder uit te diepen.

Toepassing van de checklist

De checklist toegepast:

BedrijfSnap het?Is er vraag?Te vervangen?Slotgracht?FinancieelLeiding?Risico
ABBJaJaJaGeenOkOkBankmodel op lange termijn
ABNJaJaJaTechnologieOkOkGevoelig voor recessie
AccellJaGoed, kans door CoronaJaMatigMatigOkAccell overgenomen in 2022 door KKR
AcomoJaJaJaMatigMatigMatig, afwachtenOvername in 2020 en nieuwe topvrouw
Ahold DelhaizeNederlandse deel ja, rest moeilijkerJaJaWinkellocatiesGoedOkAmazon en online retail
AkzoNobelJaJaJaTechnologie en volume. Moeilijk in te stappen voor nieuwkomersMatigOkGeen
Alphabet (google)JaJaBijna niet te vervangenTechnologieGoedGoedIngrijpen door overheid
AmazonJaJaBijna niet te vervangenGeïntegreerde keten, technologieGoedGoedIngrijpen door overheid
Anglo AmericanJaJaJa, te vervangen, maar duurt langWinning is lastig te vervangenMatigGoedEconomische terugval
AppleJaJaBijna niet te vervangenGeïntegreerd product, technologieGoedGoedIngrijpen door overheid
Archer Daniels MidlandJaJaJaGrootte van het bedrijf en netwerkGoedOkGrondstofprijzen van graan en mais
ASMLJaZeer veelBijna niet te vervangenTechnologieGoedGoedHoge waardering
Barrick goldJaGoed, kans door geldpersJaWinning is lastig te vervangenOkOkMijnbouw, winning in niet westerse landen, goudprijs
BASFJaJaJaVerbund conceptGoedOkCO2, concurrentie uit Azië
BayerJaJaJaMoeilijk te vervangenMatigRedelijkRoundup affaire
BeiersdorfJaJaJaMarketingGoedOkGenoeg groei?
BHPJaJaJa, te vervangen, maar duurt langWinning is lastig te vervangenGoedOkEconomische terugval
CamecoJaJaJa, te vervangen, maar duurt langWinning is lastig te vervangenMatigOkMijn in Kazachstan, Covid en incident ergens ter wereld met kernenergie
CocaColaJaGoedJaMarketingOkOkOpbouw in opkomende economieën en in Westen minder suiker
Colgate PalmoliveJaGoedJa, te vervangen, maar duurt langMarketingOkOkOpbouw in opkomende economieën?
DanoneJaGoedJa, te vervangen, maar duurt langMarketingMatigTwijfelTwijfel over koers. Meer of minder duurzaam?
DSMHalfGoedTe doenTechnologieOkCo-CEOHoge waardering
EssityJaGoedJa, te vervangen, maar duurt langMarketingOkOkWeinig
Flow TradersNeeNeeJaAlgoritmesVaagVaagICT, en geen maatschappelijk toegevoegde waarde
GlencoreNiet helemaalJaJaNeeSlecht, veel schludVaagKolen, niet duurzaam. Hisorie met corruptie en belastingontwijking, veel schuld.
Groupe SEBJaJaJaNeeOkOkNaweeën corona

 

Opbouw in opkomende economieën?

HALJaJaJaNeeGoedGoedVisie van familie van der Vorm
HeinekenJaJaJaGeenGoedGoedCorona en horeca
HenkelJaGoedJaGeenMatigAfwachtenDalende omzet
IFFJaGoedJaProductGoedAfwachtenOnbekend
INGJaGoedJaGeenGoedAfwachtenRecessie gevoelig, risico door aanwezig te zijn in heel de wereld
IntelJaGoedJaGeenGoedAfwachtenGaat de nieuwe strategie werken? Kan Intel de achterstand inhalen? In crisis met Taiwan is Intel goed om te hebben
Kimberly ClarkJaJaJa, te vervangen, maar duurt langMarketing en vertrouwen in hygiëne productenGoedOkOpbouw in opkomende economieën?
KPNJaJaJaGeenMatigOkGeen groei verwacht
L’OréalJaJaJa, te vervangen, maar duurt langMarketing vooral van de luxe productenGoedOkHoge koers winst verhouding
Meta (Facebook)JaJaJaGroot bestaand netwerkGoedOkPrivacy, negatieve manier om geld te verdienen
MicrosoftJaJaBijna niet te vervangenGeïntegreerd product, TechnologieGoedOkIngrijpen door overheid
MondelezJaGoedJa, te vervangen, maar duurt langMarketingRedelijkOkMogelijk EU onderzoek naar kartel
NestleJaGoedJa, te vervangen, maar duurt langMarketingOkOkWeinig
Newmont miningJaGoed, kans door geldpersJaWinning is lastig te vervangenOkOkMijnbouw, winning in niet westerse landen, goudprijs
PepsicoJaGoedJa, te vervangen, maar duurt langMarketingOkOkOpbouw in opkomende economieën? Tijdelijk Corona.
PhilipsJaGoedJa, te vervangen, maar duurt langMedische apparatuur is moeilijkOkSuperslechtFDA klachten over Philips en onderschatting door slechte leiding
PostNLJaJaJa, concurrenten zijn aanwezigPostmonopolie, distributie netwerkMatigGoedGedoe met bezorgers
Proctor & GambleJaJaJa, te vervangen, maar duurt langMarketingGoedGoedOpbouw in opkomende economieën?
RabobankJaJaJaGeenOkOkBankmodel op lange termijn
Reckitt BencksiserJaRedelijkJa, te vervangen, maar duurt langMarketingOkOkWeinig
Rio  TintoJaRedelijkJa, te vervangen, maar duurt langWinning is lastig te vervangenMatigMatigMijnbouw, winning in niet westerse landen, leiding
SAPJaGoed, kans door CloudLastig te vervangenJa. Wordt iets minder met cloud, maar nog steeds goed.OkOkWeinig
ShellJaMatigJa, te veel vervangingWel voor winning, maar te veel vervangingDividendvalOkLage olieprijs, overgang die men wil bijna niet uit te voeren
SiemensJaGoedVoor huishoudelijk en IT jaVoor medische systemen en voor systemen die hoge betrouwbaarheid vragen welOkCEO met kapsonesKan de moloch op tijd schakelen?
Stanley Black & DeckerJaGoedJa te vervangenJaOkOkWeinig
UnileverJaGoedJa, te vervangen, maar duurt langMarketingOkOkWeinig
Geplaatst in Meer rendement en getagd met .

2 reacties

  1. Pingback: Meer rendement: construeer je eigen aandelenportefeuille - Gestaag rijk worden

  2. Pingback: Aandelen analyse - Gestaag rijk worden

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.